Πειρατικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί στην Ευρώπη και Ελλάδα

6.jpg

του Βασίλη Βαβάκα

Το πρώτο ραδιοφωνικό πρόγραμμα –με φωνή και μουσική- μεταδόθηκε από τον πειραματικό ραδιοφωνικό σταθμό του Ρέτζιναλτ Φέσσεντεν στο Μπραντ Ροκ της Μασσαχουσέττης, την παραμονή των Χριστουγέννων του 1906. Tο ραδιόφωνο στην Ελλάδα εμφανίστηκε στη δεκαετία του 1920. Eίχε έντονα πολιτικές χρήσεις από τις προπολεμικές και τις μετεμφυλιακές κυβερνήσεις, ωστόσο έγινε ένα λαϊκό, ψυχαγωγικό μέσο που προσέλκυσε σημαντικούς ανθρώπους του πνεύματος, οι οποίοι παρήγαγαν ποιοτικό πρόγραμμα. Τις δεκαετίες ʼ70 – ʼ80 στη Θεσσαλονίκη ήταν γνωστοί περισσότεροι από 60 ραδιοπειρατές και πειρατικοί σταθμοί στα FM μεταξύ των οποίων οι: Tiger, Delta, Epsilon, 3-20, Radio City, Alexander, Zodiac, Rosenthal, Captain, Σουηδός, Ranger, Aramis, Blue, Palmer, 8-11, Radio1, Melody Maker, Atlantic, Panasonic, I.B.C., Maxwell, Αφροδίτη, Camel, Nazareth, Sensoria, Εξωγήινος, Annabel, Caroline, Prisoner, Formand, Jackson Palace, S.O.S., T.J., Schmeterling, Πρωτοπόρος,ABX, Σκορπιός, Melody Club, Jefferson, K-Roger, FM1, Radio Akroama, Johnny Rock, Galaxy, Μουσικό Καλειδοσκόπιο, Enterprize, Radio Utopia, Ροζ Πάνθηρας, Ροδίτης, Όλιβερ, Καναδός, Ράδιο 3, Πρώτο Ερασιτεχνικό, 829, Zombie, Tamango, Asterix, Μουσικός Δίαυλος. Γνωστοί ραδιοπειρατές και οι Στέφανος Διαμαντόπουλος και Λευτέρης Μαρόγλου, που δημιούργησαν το πρώτο σε ακροαματικότητα ραδιόφωνο στη Θεσσαλονίκη σήμερα, το “Ράδιο Θεσσαλονίκη”. Την εποχή της πειρατικής ραδιοφωνίας:
1) Δημιουργούσαν σταθμούς και εκπομπές για προσωπική ευχαρίστηση
2) Χρησιμοποιούσαν κυρίως ψευδώνυμα
3) Ο κάθε ραδιοπειρατής είχε το δικό του σταθμό
4) Ο κάθε πειρατικός ραδιοφωνικός σταθμός έβγαινε στον αέρα μέσα από εφηβικά – νεανικά δωμάτια ή από σαλόνια παρέα με τα πετσετάκια της μαμάς
5) Κάποιες φορές, διάφοροι φίλοι συντόνιζαν τους σταθμούς τους και μέσω αναμετάδοσης – αν δε κάνω λάθος – δημιουργούσαν τα γνωστά νυχτερινά πηγαδάκια.
6) Ελάχιστοι σκεφτόταν πως κάποτε μπορεί να γίνει επάγγελμα το χόμπι τους, άσχετα κι αν έγινε για αρκετούς από αυτούς τελικά
7) Στις εκπομπές τους χρησιμοποιούσαν μουσική ελεύθερα, χωρίς να πληρώνουν πνευματικά δικαιώματα
8) Χρησιμοποιούσαν μουσική ανάλογα με τη διάθεση της στιγμής και όχι ανάλογα με την πληρωμένη λίστα της δισκογραφικής
9) Συζητούσαν με τους ακροατές τους για οτιδήποτε σε ανοιχτές γραμμές που δεν απαντούσαν γραμματείς και παρατρεχάμενοι
10) Ξόδευαν αρκετά χρήματα για να μπορούν να εκπέμπουν
11) Κάποιοι άρχισαν να χρησιμοποιούν διαφημίσεις για να καλύψουν τα έξοδα και να μπορούν να συνεχίσουν να εκπέμπουν
12) Κάποιοι άρχισαν να οργανώνουν ακόμα και πάρτι σε νυχτερινά μαγαζιά
13) Όσο περνούσε ο καιρός και αύξανε το κοινό και η δύναμη του μέσου
14) Άρχισε να δημιουργείται αναστάτωση στα επίσημα μέσα
15) Τους κυνήγησαν αρκετά και κατάφεραν να φιμώσουν αρκετούς
16) Κάποιοι ήρθαν αντιμέτωποι με το νόμο και ταλαιπωρήθηκαν ηθικά, ψυχολογικά και οικονομικά μέσα σε δικαστήρια
17) Όσοι κατάφερναν να ξεφύγουν, προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να διαφυλάξουν την ανωνυμία μέσω της ψευδωνυμίας τους, για να έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να εκπέμπουν.– Οι περισσότεροι φοβήθηκαν και σταμάτησαν να εκπέμπουν.
Ένας από τους πιο θρυλικούς ραδιοπειρατές της εποχής είναι ο Geronimo Groovy, που οι εκπομπές του ακούγονταν πολλές φορές από την Αίγυπτο μέχρι την Ιταλία και που έπαιρνε κάθε χρόνο χιλιάδες γράμματα αλληλογραφίας φανατικών οπαδών σε διάφορες γλώσσες. Στις 28 Μαρτίου του 1964 βγήκε για πρώτη φορά στον αέρα το “Radio Caroline” (Ράδιο Καρολίνα) στη Μεγάλη Βρετανία, ενας από τους πιο θρυλικούς σταθμούς της ερασιτεχνικής – “πειρατικής” ραδιοφωνίας εξέπεμψε πρώτη φορά. Ο σταθμός -δεδομένου ότι την εποχή εκείνη στη Βρετανία δεν επιτρεπόταν οι ιδιωτικοί, ερασιτεχνικοί, πειραματικοί, “πειρατικοί” ραδιοφωνικοί σταθμοί- στήθηκε πάνω σε ένα πλοίο και βγήκε στον αέρα εν πλω, από τα διεθνή ύδατα, σε απόσταση περίπου τριών μιλίων ανοιχτά των αγγλικών ακτών και μετέδιδε κυρίως ροκ και ποπ μουσική και μάλιστα σε 24ωρη βάση. Το “Ράδιο Κάρολαϊν” άνοιξε νέους δρόμους στο ραδιόφωνο καθώς το κρατικό BBC ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός ποπ σταθμού εθνικής εμβέλειας. Το Ράδιο Κάρολαϊν σίγησε το 1968, όταν το πλοίο του αποσύρθηκε από τη ναυτιλιακή εταιρεία στην οποία ανήκε, ξαναβγήκε στον αέρα από το 1972 έως το 1980 πάλι εν πλω, επανήλθε το 1983 με νέο πλοίο (σύμφωνα με πληροφορίες εξέπεμπε στα μεσαία κύματα), ενώ το 1991 απέκτησε επίγειες εγκαταστάσεις στη Βρετανία κι έκτοτε εκπέμπει μέσω δορυφόρου, αλλά και στο Διαδίκτυο. Η περίοδος από το 1974 ως το 1990 θεωρείται ότι άλλαξε τη ροή της ιστορίας σε ότι αφορά την ελληνική ραδιοφωνία, με την εμφάνιση και ιδιωτικό ραδιόφωνο. Από τους πειρατές της εποχής (που συνεχίζουν την παράδοση της δεκαετίας του 1960) ως τους πρώτους νόμιμους σταθμούς, η πορεία έχει να επιδείξει σημαντικές προσπάθειες, όνειρα, κυνηγητά και σίγουρα πολλά ευτράπελα. Αυτή τη διαδρομή θα προσπαθήσουμε να ακολουθήσουμε, στο ραδιοφωνικό χάρτη της Αθήνας αναφέροντας μερικούς απ’ τους σημαντικότερους σταθμούς της. 1973 Νοέμβριος. Εκπέμπει ο σταθμός των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» του Πολυτεχνείου και τον αναμεταδίδουν αρκετοί ραδιοπειρατές. 1975 Χειμώνας. Ο πρώτος πολιτικός που απείλησε ότι θα βγάλει στον αέρα πειρατικό σταθμό ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου, στη διάρκεια της συζήτησης για το επίμαχο άρθρο 15 του συντάγματος. 1979 Χειμώνας. Εκπέμπουν οι Ρ/Σ των φοιτητικών καταλήψεων ενάντια στον νόμο «815»για την ανώτατη εκπαίδευση που έχει ετοιμάσει η κυβέρνηση Καραμανλή. Εκτός από συνθήματα, μουσική και συζητήσεις, διαβάζονται διακηρύξεις υπέρ της ελεύθερης ραδιοφωνίας. Σε περιοδικά της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς εκείνης της εποχής δημοσιεύονται φωτογραφίες απ’ το στούντιο με μαύρη γραμμή στα μάτια για να μην αναγνωρίζονται οι εκφωνητές. Ο πρώτος πειρατικός ραδιοφωνικός σταθμός που ακούστηκε από τα χωριά της Φλώρινας ήταν αυτός των Κάτω Κλεινών. Το έφτιαξαν δυο σπουδαστές της ανωτέρας σχολής ηλεκτρονικών του ΕΥΚΛΕΙΔΗ. Ο πειρατικός σταθμός ονομαζόταν «Τα παιδιά της Φλώρινας», με λαϊκά τραγούδια, ξένες επιτυχίες και αφιερώσεις. Η συχνότητά του ήταν στα 1100 των μεσαίων κυμάτων και η ισχύς του 1000 βατ. Εκτός τον πομπό υπήρχαν και δυο πικάπ και ένα μαγνητόφωνο. Η κεραία του είχε μήκος 100 μέτρα και ήταν παράλληλη με το έδαφος και σε ύψος λίγο πιο πάνω από τις στέγες των σπιτιών. Ακουγόταν πέρα από τα όρια του νομού Φλώρινας. Ο πειρατικός σταθμός λειτούργησε την άνοιξη του 1974, αλλά μετά ενάμισι μήνα εντοπίστηκε από τις αρχές, συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν με στρατιωτικό τζιπ στη Κοζάνη. Εκεί δικάστηκαν και αθωώθηκαν, επειδή ισχυρίστηκαν ότι εξασκούνταν στα ηλεκτρονικά, καθώς ήταν σπουδαστές της σχολής ηλεκτρονικών. Ο πομπός όμως κατασχέθηκε. Στη δεκαετία του 1980 υπήρχαν και άλλοι πειρατικοί σταθμοί σε πολλά χωριά.

 

Πηγές:
athina984.gr
enallaxnews.gr
haniotika-nea.gr
lifo.gr

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s